Een klein gedeelte van een klein gedeelte van de wereldbevolking zal de toon zetten voor de toekomst van iedereen. Een klein gedeelte dat gebroken, blut en gedesillusioneerd is. Dat kleine stukje mensheid, belast met de opdracht Amerika consumerend voor een ramp te behoeden. Wanneer ze breken onder het wanhopige gewicht van het onmogelijke, hoe zullen de brave burgers aan de basis dan reageren? En wat gaan ze doen?

Volgens de Wereldbank leven er 6.692.030.277 mensen op deze aarde. Daarvan wonen er 308.108.741 in de Verenigde Staten, ongeveer 4,6% van het totaal. Van deze fortuinlijke Amerikanen zijn er 231 miljoen oud genoeg om te stemmen. Tijdens presidentsverkiezingen in de ?grootste democratie uit de geschiedenis? maakt ongeveer de helft gebruik van dat voorrecht... 115 miljoen mensen. In deze ?grootste democratie uit de geschiedenis?kun je kiezen uit twee opties, twee opties zonder grote verschillen en de winnende optie geniet doorgaans de steun van de helft van de kiezers: ongeveer 60 miljoen mensen.

Gedurende iets meer dan 90 jaar zijn Amerikanen de rijkste en machtigste groep mensen geweest in de ons bekende geschiedenis van de beschaving. Beslissingen van de Amerikanen kunnen de levens van alle andere mensen op deze planeet beïnvloeden en doen dat meestal ook. Door middel van bruut geweld van alleen al de Amerikaanse economie beslist 0,9% van de 6,6 miljard mensen die de aarde hun thuis noemen wat de plannen zijn voor de rest. Zelfs het zwaarste wapengekletter heeft nooit zo'n klein gedeelte zo laten domineren over alle anderen.

Het kostte 1 miljard dollar en vier jaar om die 0,9% in 2008 een president te laten kiezen. De verliezer van die verkiezingen kostte het eveneens 1 miljard en vier jaar. Nog eens honderden miljoenen worden uitgegeven om de senatoren en de afgevaardigden te kiezen. Er is niet veel analyse voor nodig om te begrijpen dat deze personen tot de rijkste en meest bevoorrechte mensen in de geschiedenis behoren: een fractie van een fractie van een fractie. Dit, zo wordt ons wijsgemaakt, is democratie.

Zoals alle grote rijken heeft Amerika een scherp omlijnd klassensysteem. Aan de ene kant van het systeem vinden we armoede en ontreddering, aan de andere kant luxe en overvloed. Daartussenin vonden we altijd de goed voorziene middenklasse. Puur door hun gewicht in de strijd te gooien bepaalde de middenklasse altijd wat er op de agenda stond terwijl de bovenklasse zijn gang ging. De laagste klassen hebben nooit iets te vertellen gehad.

Hierdoor bepaalt de middenklasse het lot van de wereld. Dat doen ze door iemand uit de bovenklasse te kiezen die hun belangen behartigt aan de hand van hun eigen interpretatie van wat de middenklasse wil.

Maar hoe representatief zijn deze interpretaties? En zijn de veranderingen in de middenklasse te zien in de politiek van het land?

Als er iets is dat de Amerikaanse middenklasse definieert is het het concept van de Amerikaanse Droom. De hoeksteen van de Amerikaanse Droom is het gezin: vader moeder, 2,4 kinderen en een hond. Het droomgedeelte bestaat uit dat super-Amerikaanse recht op economische vrijheid, vrijheid om dingen te verzamelen. Een doos op een klein stukje grond in een stedelijke oceaan, een paar auto's, een goede opleiding voor de kinderen en ongebreidelde consumptie.

Amerikanen definiëren succes alleen aan de hand van economische maatstaven en kijken dan pas naar de vlag, geloof en al het andere. Zonder dit absolute recht om busladingen troep te consumeren is er geen Amerikaanse Droom en geen middenklasse. Slechts een onderklasse en een machtige, rijke bovenklasse, precies zoals het eigenlijk overal ter wereld altijd geweest is: koning, keizer, tsaar of CEO van Goldman Sachs.

De opkomst van de middenklasse aan het eind van de 19e eeuw volgt de toename van welvaart en rijkdom in de meeste westerse, geïndustrialiseerde landen. Productie, handel en consumptie van machinaal gemaakte goederen werd een bijna universele indicator van de mate van moderne beschaving. Twee grote oorlogen in Europa lieten de groei hier stagneren terwijl het opkomende Amerika zonder kleerscheuren kon blijven groeien en profiteerde van de ellende.

De geschiedenisboeken zullen de geboorte van Amerika als supermacht ongetwijfeld dateren in 1914, de pubertijd in 1945, en de Amerikaans ?Gouden Eeuw? in de periode daarna; de ?Gouden Eeuw? die al in 1971 de eerste tekenen van slijtage begon te vertonen. Over hoe de laatste dertig jaar gezien zullen worden kan alleen maar gespeculeerd worden aangezien deze tijd ons nog volop in zijn greep heeft.

Na de Tweede Wereldoorlog legde Amerika haar visie van een vrije markt en democratie aan de vrije wereld op. De VS werden de grootste producenten, handelaren en consumenten van tal van goederen . De planeet herbouwen werd een Goddelijke missie. De Amerikaanse dollar werd de dollar van de wereld, waar vrijheid en geld je positie bepaalden.

Maar met de de groene biljetten gekoppeld aan de goudstandaard werd de Amerikaanse economie beperkt door de goudvoorraad. Oorlogen in Korea en Vietnam plus een groeiende verzorgingsstaat zetten de Amerikaanse Droom onder druk.

In de vroege jaren '70 stagneerde de Amerikaanse export waardoor de Amerikaanse middenklasse steeds meer goedkope importproducten kocht. Dit ging ten koste van werkgelegenheid in de binnenlandse productie. Echter omdat de trouw van de kiezer gevoed werd door de droom van onbeperkte consumptie namen de politici in de richting bankroet hollende VS alleen de populaire beslissingen. In 1971 schoof Nixon de goudstandaard aan de kant en kon Amerika de geldpersen laten draaien om de schulden weg te werken en verder te dromen.

Op hetzelfde moment dat de VS de wereld overspoelden met dollars, baadden de babyboomers in ongekende weelde en voorspoed. Steeds meer vrouwen gingen werken en slorpten als tweeverdiener en met goedkopere kinderen hun deel van de devaluerende dollars op. Politiek werd steeds meer een strijd om de meest duivelse wensen van de Amerikaanse huishoudens te kunnen bevredigen, de bomen groeiden tot in de hemel vanwege lakse wetgeving en makkelijk geld. Gaten in de begroting werden met vers gedrukte dollars dichtgestopt. Mooie dagen.

In 1970 spaarde een Amerikaans huishouden 11% van zijn inkomen en spendeerde men slechts 1,4% aan de pas geïntroduceerde kredietkaarten en persoonlijke leningen. De rest werd opgemaakt aan kleding, apparaten, voedingsmiddelen, huizen en - steeds meer - geïmporteerde glimmende dingen waar je gelukkig van werd. Zonder het te weten was dat het kookpunt voor de middenklasse.

In 1971 overtrof de import voor het eerst de export met 2,6 miljard. Op een moment dat dat nog veel geld was begonnen de VS te betalen alleen maar om verder te kunnen doen.

De bruto nationale schuld was toegenomen van 43 miljard in 1940 tot 381 miljard in 1970. Binnen een generatie - het narcistische tijdperk, het computertijdperk, het globalisatietijdperk ? hadden de babyboomers van de middenklasse alle hulpmiddelen van de planeet afgestemd op een onhoudbare consumentencultuur. Niet langer in hun droomwereld moesten zij die nog leefden, niet lang voordat Lehman Brothers omviel en onder de golven van de tijd verdween, knokken om te behouden wat ze hadden.

De toekomst was voor hun ogen verdampt en dat was al 40 jaar aan de gang.

De huidige versie van de middenklasse lijkt in niets meer op die van 1970. De spaargelden waren verdwenen in 2005, en verworden tot een oxymoron: negatieve spaartegoeden. Kopen op krediet schoot omhoog van 1,4 naar 15%. Binnen de spanne van een generatie was een familie met één kostwinner, badend in contanten, spaargeld en dromen verworden tot een tweeverdienersnachtmerrie tot over de oren in de schulden.

In 2008 gingen meer gezinnen failliet dan dat er echtscheidingen waren.

De prijs van rommel daalde en Wal Mart groeide. Voorstedelingen onder het juk van de schulden gaven nu 32% minder uit aan kleding dan een generatie eerder, 18% minder aan voeding, 52% minder aan apparaten en 24% minder aan auto's.

De Amerikaanse middenklasse consumeert nu nog even gulzig als voorheen, maar ze hebben de stevige Lawn Boy-grasmaaiers van $400 vervangen voor een blikken ding uit China dat maar $90 kost en dat ze bovendien kopen op krediet.

Sommigen noemen het vooruitgang, anderen waarde, maar in werkelijkheid is het inflatie. De simpele waarheid is namelijk dat Amerikanen niet langer het inkomen tot hun beschikking hebben om zich een weg uit de problemen te consumeren. Het probleem is echter waarom de Amerikaanse middenklasse blut is - en steeds bozer.

Op hetzelfde moment dat de prijzen van consumptiegoederen daalden stegen de vaste lasten. Twee inkomens betekende twee auto's ? of drie of vier ? en hoewel de aanschafprijs van die auto's daalde stegen de kosten van die auto's met 52%. Huizen werden groter en hypotheken stegen met 76%, ziektekostenverzekering ook met 76% en belastingen met 25%. De kosten van onderwijs namen toe, net als de duur van de opleiding.

In 2005 gaf die allesbepalende 0,9% meer dan 66% van zijn inkomen uit aan de vaste lasten van de Amerikaanse Droom, waar dat ooit een derde was. Of met andere woorden: de hoeksteen van het Amerikaanse systeem - consumptie door de middenklasse ? heeft steeds minder vrij besteedbaar inkomen; van 66 naar 33%. Toen George W Bush de middenklasse na 11 September smeekte zich een weg uit de chaos te spenderen, vroeg de middenklasse verbaasd en geschrokken: ?Waarmee??

Een fractie van een fractie van de bewoners van deze aardbol hadden een wereldwijde economische architectuur opgezet die hen welvaart, overdaad, zekerheid en voorspelbaarheid garandeerde. In een goede 40 jaar zijn die welvaart, overdaad, zekerheid en voorspelbaarheid volledig onhoudbaar gebleken. Het toekomstige politieke klimaat onder de middenklasse zal een weerspiegeling zijn van die schok en van de wanhoop die nu al zichtbaar wordt. Hoe de Amerikanen gaan reageren op hun snel veranderende omstandigheden en wat ze er aan gaan doen zal een grote invloed hebben op de overige 95% van de mensen op deze planeet.

In 2008 gokte Amerika op hoop, want hoop was alles wat ze nog hadden. De nieuwe regering trad de groeiende catastrofe tegemoet op de enige manier die ze begrepen, panisch dollars drukken om de amechtige consumptie-economie weer nieuwe leven in te blazen. De schulden stegen tot krankzinnige hoogte en het jaarlijks begrotingstekort steeg tot boven de 1 biljoen. Niets daarvan werd overigens gebruikt om plasma tv's, jacuzzi's of glimmende dingen te kopen. De rijkste Amerikanen deden ? als altijd ? goede zaken op Wall Street en brachten de zomer door in hun buitenverblijven terwijl de door droogte geplaagde middenklasse wachtte op regen die nooit kwam.

De Amerikaanse middenklasse zal zich geen weg uit de crisis consumeren al was het alleen maar omdat het dat niet kan. Het huis is waardeloos, de kredietkaarten zijn er niet meer, werk is er ook niet. Vandaag ziet het er slecht uit en morgen wordt het nog slechter. Mensen zijn nerveus, bang, bezorgd. Ze lopen achter met de hypotheek en kunnen amper de ziektekostenverzekering betalen. Ondertussen zien ze hoe de aandelenmarkt weer groeit, de bankiers arrogant hun bonussen opstrijken en hun regering ze zonder blikken of blozen wijsmaakt dat het ?herstel? onderweg is. China gaat als een speer, net als India en Brazilië. Achter de hoop, het patriottisme en de Stars & Stripes voelen de Amerikanen hoe alles ze door de vingers glipt.

In een land dat wordt verteerd door politiek, waar paaien en lobbyen twee kanten van dezelfde medaille zijn is het afwachten wat de boze burgers in Ohio, Iowa, en Florida zullen eisen van hun samenspannende vertegenwoordigers in Washington. Welke kant-en-klare oplossing zal de een of andere gewetenloze politieke ritselaar ze aanbieden als wonderolie voor hun kwalen? En hoe zullen die beslissingen het leven in Canada, Ecuador en Ghana beïnvloeden?

Ver in de toekomst zullen historici zich buigen over de opkomst en de val van de Amerikaanse Droom en concluderen dat dat de oorzaak was van wat er volgde. Niemand zal verbaasd zijn over de begrijpelijke en menselijke reactie van boosheid, frustratie en opstand in de klauwen van onrecht en ongelijkheid. De geschiedenis kent tenslotte vele voorbeelden van mensen die het niet meer pikten. Ze zullen zich alleen afvragen waarom ze het niet zagen aankomen ? hoe ze zo stom konden zijn het zo te verpesten.

De aanstaande razernij is even voelbaar als geluidloos. Wat zal die fractie van een fractie van de bevolking van de planeet doen wanneer de uitzichtloosheid van hun situatie ze overvalt en de vloedgolven van de geschiedenis ze omsingelen om ze onverbiddelijk de vergetelheid in te spoelen?